Sân vận động Tổ Chim: Biểu tượng của Olympic Bắc Kinh

Sân vận động Tổ Chim là biệt danh của Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh, Trung Quốc, sức chứa 80.000 chỗ, từng đạt 91.000 chỗ tại Olympic 2008, do công ty Thụy Sĩ Herzog & de Meuron thiết kế với sự tham gia tư vấn của nghệ sĩ Ngải Vị Vị. Sân nằm tại Olympic Green, với chi phí 428 triệu USD. Kỷ lục khán giả là 89.102 người trong trận chung kết bóng đá Olympic giữa Nigeria và Argentina năm 2008.

Với thiết kế độc đáo như một tổ chim khổng lồ, đây là công trình thể thao nổi tiếng nhất châu Á. Bài viết tổng hợp lịch sử, thiết kế và các sự kiện lớn tại sân. Lịch các trận bóng đá có ở lịch đấu hôm nay.

Thông tin nhanh về sân Tổ Chim

Hạng mục	Thông tin
Tên chính thức	Sân vận động Quốc gia
Biệt danh	Tổ Chim
Vị trí	Olympic Green, Bắc Kinh
Sức chứa hiện tại	80.000 chỗ
Sức chứa Olympic 2008	91.000 chỗ
Kinh phí	428 triệu USD
Thiết kế	Herzog & de Meuron, ArupSport, CAG
Tư vấn nghệ thuật	Ngải Vị Vị

Nguồn tham khảo: Wikipedia về Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh. Sức chứa có thể thay đổi tùy theo sự kiện.

Vì sao gọi là Tổ Chim?

Biệt danh đến từ cấu trúc thép đan xen bên ngoài của sân, nhìn như những cành cây đan vào nhau tạo thành tổ chim. Tổ chim là món ăn rất quý trong văn hóa Trung Quốc, và hình tượng đó đem lại ý nghĩa nuôi dưỡng và khởi đầu mới. Người xây dựng muốn sân như cái nôi, nơi giấc mơ Olympic của cả đất nước Trung Quốc được ấp ủ.

Thiết kế được giao cho Herzog & de Meuron, công ty nổi tiếng thế giới, từng thiết kế bảo tàng Tate Modern ở London và Allianz Arena ở Munich. Ngải Vị Vị, một nghệ sĩ Trung Quốc nổi tiếng, tham gia tư vấn nghệ thuật. Ban đầu sân có mái di động, nhưng sau đó phương án này đã được bỏ đi, giúp giảm chi phí và giảm khối lượng thép.

Olympic Bắc Kinh 2008

Sân là trung tâm của Olympic 2008. Lễ khai mạc do đạo diễn nổi tiếng Trương Nghệ Mưu dàn dựng, tổ chức ngày 8/8/2008, được coi là một trong những lễ khai mạc hoành tráng nhất lịch sử. Tất cả các nội dung điền kinh đều diễn ra tại đây. Vận động viên Usain Bolt của Jamaica đã phá kỷ lục thế giới ở các nội dung 100 m và 200 m trên đường chạy của sân, đem đến những giây phút khó quên với hàng trăm triệu người xem.

Trận chung kết bóng đá nam Olympic cũng diễn ra ở đây, giữa Argentina và Nigeria, với 89.102 khán giả, lập kỷ lục của sân. Argentina thắng 1-0 nhờ bàn thắng của Ángel Di María, và Lionel Messi đoạt huy chương vàng Olympic.

Năm	Sự kiện
2008	Olympic mùa hè
2008	Paralympic mùa hè
2015	Giải vô địch điền kinh thế giới
2022	Olympic mùa đông, khai mạc và bế mạc

Thành phố duy nhất tổ chức cả hai Olympic

Năm 2022, Bắc Kinh trở thành thành phố đầu tiên tổ chức cả Olympic mùa hè lẫn mùa đông. Tổ Chim tiếp tục được dùng cho lễ khai mạc và bế mạc của Olympic mùa đông 2022. Đây là một trong những điểm đặc biệt nhất của công trình, thể hiện rằng sân có thể được sử dụng hiệu quả sau hơn một thập kỷ.

Tổ Chim và bóng đá

Sân từng tổ chức một số trận đấu lớn và các trận giao hữu của những đội bóng châu Âu. Bóng đá Trung Quốc đã đầu tư rất lớn, dù đội tuyển vẫn chưa đạt được những gì mong muốn ở cấp độ thế giới.

Trong khi đó, bóng đá trong nước Trung Quốc có giai đoạn rất nóng với những bản hợp đồng đắt giá, trước khi các đội phải đối mặt khó khăn tài chính. Sân Tổ Chim thường chỉ được dùng cho những sự kiện đặc biệt.

Việc sử dụng sân sau Olympic

Như nhiều sân Olympic khác, Tổ Chim phải đối mặt với chi phí bảo trì rất lớn. Sau Olympic, sân được dùng cho các buổi hòa nhạc, các sự kiện thể thao, các giải đua xe, và thậm chí khu trượt tuyết nhân tạo vào mùa đông. Khách du lịch cũng là một nguồn thu lớn, vì đây là một điểm đến nổi tiếng ở Bắc Kinh, cùng với Thủy Lập Phương, nơi tổ chức các môn bơi lội ngay gần đó.

So sánh với các sân lớn ở châu Á

Sân	Thành phố	Sức chứa
Narendra Modi	Ahmedabad	Khoảng 132.000
Bukit Jalil	Kuala Lumpur	87.500
Tổ Chim	Bắc Kinh	80.000
Gelora Bung Karno	Jakarta	Khoảng 77.000

Bảng trên cho thấy Tổ Chim thuộc nhóm lớn của châu Á. Dù không phải lớn nhất, sân có lẽ là công trình nổi tiếng nhất về mặt kiến trúc. Với Việt Nam, các dự án sân lớn như sân Trống Đồng cũng lấy cảm hứng từ các biểu tượng văn hóa, tương tự cách Trung Quốc đã làm với Tổ Chim.

Cấu trúc đặc biệt của sân

Sân có một cấu trúc thép khoảng 42.000 tấn, là một trong những kết cấu thép lớn nhất thế giới khi hoàn thành. Bên trong có hai phần: một phần bê tông chứa khán đài và một phần thép bao bên ngoài như một chiếc vỏ. Hai phần này tách biệt với nhau, được cách nhau khoảng 15 mét. Giữa các thanh thép được phủ màng ETFE và PTFE, vừa chắn gió vừa giúp âm thanh tốt hơn.

Việc xây dựng sân gặp rất nhiều thử thách kỹ thuật. Tính toán kết cấu đan xen phức tạp cần có những phần mềm và phương pháp hàn đặc biệt. Khu vực Bắc Kinh cũng nằm trong vùng có nguy cơ động đất, nên sân phải được thiết kế chịu được những rung chấn lớn. Sau khi hoàn thành, công trình đã nhận được nhiều giải thưởng kiến trúc quốc tế và trở thành một chủ đề được nghiên cứu nhiều trong ngành xây dựng.

Vai trò của Ngải Vị Vị

Ngải Vị Vị là nghệ sĩ nổi tiếng, từng tham gia tư vấn cho thiết kế. Tuy nhiên, sau này ông có những phát biểu chỉ trích việc tổ chức Olympic, cho rằng đó là công cụ tuyên truyền. Câu chuyện của ông cũng là một khía cạnh đáng chú ý, khi người góp phần tạo nên công trình lại có quan điểm khác về sự kiện gắn liền với nó. Điều này cho thấy các công trình lớn thường đi kèm với nhiều câu chuyện xã hội chứ không chỉ về thể thao.

Tham quan sân Tổ Chim

• Sân nằm ở Olympic Green, phía bắc trung tâm Bắc Kinh, đi tàu điện ngầm rất thuận tiện.
• Du khách có thể mua vé vào tham quan bên trong sân.
• Buổi tối, sân được thắp sáng rất đẹp, là thời điểm lý tưởng để chụp ảnh.
• Gần đó có Thủy Lập Phương, trung tâm thể thao dưới nước nổi tiếng.
• Mùa đông, khu vực bên trong sân có thể có hoạt động trượt tuyết.

Tổ Chim tác động thế nào tới kiến trúc sân vận động?

Trước Tổ Chim, nhiều sân vận động chủ yếu chú ý công năng. Sau Bắc Kinh 2008, các thành phố trên thế giới ngày càng muốn có những công trình mang tính biểu tượng. Có thể thấy tinh thần đó ở sân Allianz Arena với lớp vỏ phát sáng, hay các sân tại Qatar cho World Cup 2022. Sân vận động ngày nay không chỉ phục vụ thể thao, mà còn trở thành một biểu tượng của thành phố, được khắc họa trong những tấm bưu thiếp và các hình ảnh quảng bá du lịch.

Nếu đi Bắc Kinh, bạn nên dành một buổi tối để ghé qua khu Olympic Green. Đây là cách tốt để cảm nhận tầm vóc của công trình.

Ban đêm, ánh đèn trên khung thép tạo nên một khung cảnh rất đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Sân vận động Tổ Chim ở đâu?

Sân ở Olympic Green, Bắc Kinh, Trung Quốc.

Sân Tổ Chim có sức chứa bao nhiêu?

Sân có 80.000 chỗ, từng 91.000 chỗ tại Olympic 2008.

Ai thiết kế sân Tổ Chim?

Công ty Thụy Sĩ Herzog & de Meuron, với sự tư vấn của Ngải Vị Vị.

Vì sao gọi là Tổ Chim?

Vì khung thép đan xen bên ngoài trông giống tổ chim.

Sân Tổ Chim tốn bao nhiêu tiền?

Kinh phí khoảng 428 triệu USD.

Kết luận

Sân vận động Tổ Chim là biểu tượng kiến trúc của Trung Quốc và của thể thao thế giới. Mời bạn xem thêm kết quả mới và các trận trực tiếp tại SaoKeTV.

Ảnh đại diện: Ảnh nền: barry.marsh1944 / Flickr, PDM